KWALITEITSNORMEN | BELANGENVERMENGING

 
1. Algemeen

De landmeter-expert handelt naar eer en geweten en behoudt een absolute onafhankelijkheid, zonder aan enige druk of invloed toe te geven. Hij mag namelijk noch rechtstreeks noch onrechtstreeks persoonlijke belangen hebben in de oplossing van een geschil of de uitwerking van een opdracht.
Elke belangenvermenging kan de kwaliteit van het werk ondermijnen en moet dus vermeden worden.




2. Gerechtelijk wetboek

HOOFDSTUK V. Wraking en verschoning artikels 828-830

deze artikels gelden zowel voor rechters als landmeters en deskundigen, we hernemen hier de oorspronkelijke tekst

De rechter (of dus ook de landmeter-expert) kan worden gewraakt om de volgende redenen:
1- wegens wettelijke verdenking: dit is een omstandigheid die in de geest van een partij de gewettigde vrees doet ontstaan dat een rechter geen uitspraak kan doen of een deskundige geen technisch advies kan verstrekken op objectieve en onpartijdige wijze
2- indien de rechter of zijn echtgenoot persoonlijk belang bij het geschil heeft
3- indien de rechter of zijn echtgenoot bloed- of aanverwant van de partijen of van een hunner in de rechte lijn is, of in de zijlijn tot in de vierde graad, of indien de rechter bloed- of aanverwant in de voormelde graad is van de echtgenoot van een der partijen
4- indien de rechter zijn echtgenoot, hun bloed- of aanverwanten in de opgaande en de nederdalende lijn, een geschil hebben] over een gelijksoortige aangelegenheid als waarover de partijen in geschil zijn
5- indien in hun naam een geding aanhangig is voor een rechtbank waarin een van de partijen rechter is; indien zij schuldeiser of schuldenaar van een der partijen zijn
6- indien een crimineel geding is gevoerd tussen hen en een van de partijen, of hun echtgenoten, bloed- of aanverwanten in de rechte lijn
7- indien er een burgerlijk geding hangende is tussen de rechter, zijn echtgenoot, hun bloedverwanten in de opgaande en de nederdalende lijn of hun aanverwanten in dezelfde lijn, en een van de partijen, en dat geding, indien het door de partij is ingesteld, begonnen is vr het geding waarin de wraking wordt voorgedragen; indien dat geding, ingeval het afgehandeld is, binnen zes maanden vr de wraking afgedaan is
8- indien de rechter voogd, toeziende voogd of curator, voorlopig bewindvoerder of gerechtelijk raadsman, begiftigde of vermoedelijk erfgenaam, meester of vennoot van een der partijen is; indien hij beheerder of commissaris is van enigerlei instelling, vennootschap of vereniging die partij is in het geding; indien een der partijen zijn begiftigde of vermoedelijke erfgenaam is
9- indien de rechter raad gegeven, gepleit of geschreven heeft over het geschil; indien hij daarvan vroeger kennis heeft genomen als rechter of als scheidsrechter, behalve indien hij in dezelfde aanleg
a. heeft medegewerkt aan een vonnis of een uitspraak alvorens recht te doen,
b. na uitspraak te hebben gedaan bij verstek, van de zaak kennis neemt op verzet,
c. na uitspraak te hebben gedaan op een voorziening, later van dezelfde zaak kennis neemt in verenigde kamers
10- indien de rechter heeft deelgenomen aan een vonnis in eerste aanleg en hij van het geschil kennis neemt in hoger beroep
11- indien hij als getuige is opgetreden; indien hij, sedert de aanvang van het geding, door een partij op haar kosten ontvangen is of geschenken van haar heeft aangenomen
12- indien er tussen hem en een van de partijen een hoge graad van vijandschap bestaat; indien er zijnerzijds aanrandingen, mondelinge of schriftelijke beledigingen of bedreigingen hebben plaatsgehad sinds de aanleg van het geding of binnen zes maanden vr de voordracht van de wraking.



Art. 829. De bepalingen betreffende de wraking van rechters gelden voor raadsheren in sociale zaken en rechters in sociale zaken of in handelszaken.
De raadsheer of de rechter in sociale zaken of in handelszaken kan bovendien worden gewraakt:
1- indien hij met een van de partijen verbonden is geweest door een arbeidsovereenkomst;
2- indien hij lid is geweest van het personeel, of van het bestuur- of beheersorgaan van een rechtspersoon met wie een van de partijen verbonden is geweest door een arbeidsovereenkomst.

Art. 830. Er is geen reden tot wraking in de gevallen waarin de rechter verwant is aan de voogd, de curator, de voorlopige bewindvoerder of de gerechtelijke raadsman van een van beide partijen, of aan de beheerders of commissarissen van een instelling, vennootschap of vereniging die partij is in de zaak, tenzij de bedoelde voogden, beheerders of betrokkenen een afzonderlijk of persoonlijk belang hebben.

Tenslotte : iedere deskundige die weet dat er enige reden van wraking tegen hem bestaat, is ertoe gehouden zulks onverwijld aan de partijen mee te delen en zich van de zaak te onthouden indien de partijen hem geen vrijstelling verlenen.


3. Vastgoedmakelaar

De landmeter-expert die eerst de schatting moet doen van een eigendom, kan deontologisch gezien later niet optreden als koper ervan (uiteraard ook niet langsheen eigen firma, familie, echtgenoot of dergelijke).

Er is momenteel geen strikt verbod tegen een landmeter om eveneens de activiteit van vastgoedmakelaar te cumuleren.
Toch is er soms reden tot voorzichtigheid:

Het is moeilijk aanvaardbaar dat de landmeter-schatter die eerst een eigendom schat naderhand zou bemiddelen in de verkoping ervan.

Maar er kan ook een vermoeden zijn van belangenvermenging tussen de landmeter die optreedt als immo-makelaar enerzijds en als landmeter-afpaler anderzijds: het is immers niet denkbeeldig dat bij een afpaling de landmeter eerder de belangen van zijn eigen klant als makelaar zal verdedigen.


4. Landmeter van het kadaster

Het kadaster in Belgi heeft enkel een fiscale taak, voornamelijk met het oog op het bepalen van het kadastraal inkomen.
De landmeters die kadaster hebben een specifiek verbod tot cumul. Toch merken we nog steeds dat verscheidene landmeters van het kadaster blijven cumuleren.
Het ligt voor de hand dat een cumulerend landmeter van het kadaster de kadastrale inkomens van hun clinten aan de (zeer) lage kant houden; daar zijn voldoende gevallen van bekend. Ze treden in die gevallen dus op als rechter en partij.
Ook liggen alle kadastrale documenten voor die ambtenaren gratis voor het grijpen, documenten die een zelfstandige moet betalen - op jaarbasis vormt dit meerdere duizenden euros.
Als de hervorming bij financin doorgaat (plan Copernicus) zullen de landmeters-ambtenaren van het kadaster instaan voor de schatting van onroerend goed bij het openvallen van een erfenis - schattingen die tot nu toe gebeurd zijn door de ontvangers van de registratie. Stel je dus maar eens voor dat zo'n cumulerende ambtenaar de successie schat van zijn clint... Ter vergelijking: als een ontvanger der registratie een spreekbeurt wenst te houden voor een publiek, moet hij daar eerst de toelating voor vragen bij de inspectie van Financin - dit om de belangenvermenging zo weinig mogelijk kans te geven.
Verder is een toelating tot bijverdienste voor landmeters-ambtenaren feitelijk absurd: een belangrijk deel van het werk van een landmeter bestaat in het opzoeken van informatie bij openbare diensten. Een full-time ambtenaar zou dus zijn opzoekingen in elk geval tijdens de diensturen doen.
Opmetingen gebeuren trouwens overdag en niet 's avonds als het donker is. Wanneer doen die cumulerende ambtenaren dan hun opmetingswerk?